Çin, nükleer enerji alanında teknoloji bağımsızlığını güçlendiren önemli bir adım attı. Ülkenin ilk yerli üretim nükleer sınıf dijital kontrol sistemi FirmSys, halihazırda yirmiden fazla nükleer santralde kullanılıyor.
Sistemin geliştiricisi Çin Genel Nükleer Enerji Şirketi (CGN), Guangdong eyaletinin Shenzhen kentinde düzenlenen Uluslararası Nükleer Enerji Endüstrisi Yenilik Fuarı’nda FirmSys’in yapay zekâ destekli, yükseltilmiş yeni versiyonunu tanıttı.
Yapay zekâ destekli “nükleer beyin”
FirmSys, Çin tarafından bağımsız olarak geliştirilen ilk nükleer sınıf dijital kontrol sistemi olma özelliğini taşıyor. Yeni sürüm; yapay zekâ, dijital ikiz teknolojisi ve sanal simülasyon özellikleriyle donatıldı.
Bu sayede sistem, reaktörlerde arıza tespiti, erken uyarı ve operasyonel karar desteği konularında çok daha yüksek verimlilik sunuyor. 
CGN Dijital Teknoloji Şirketi Başkanı Sun Yongbin, sistemin tamamen yerli üretim olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Yeni nesil dijital kontrol sistemimiz, bir nükleer santral için süper zekâya sahip bir beyin gibidir. Donanımdan yazılıma kadar – çipler, işletim sistemi, gömülü yazılım ve iletişim altyapısı dahil – her bileşeni yerli olarak geliştirdik. Böylece bu ‘dijital beyinlerin’ tamamen Çin üretimi olmasını sağladık.”
Shenzhen’de küresel buluşma
Shenzhen Kongre ve Sergi Merkezi’nde düzenlenen 4. Çin Nükleer Enerji Yüksek Kaliteli Kalkınma Konferansı ve Uluslararası Nükleer Enerji Fuarı kapsamında; dünyanın dört bir yanından uzmanlar, yapay zekâ destekli nükleer operasyonlar, ileri teknoloji Ar-Ge çalışmaları ve küresel enerji iş birliği konularında görüş alışverişinde bulunuyor.
2030 hedefi: Dünyanın en büyük nükleer gücü
Çin şu anda 58 nükleer reaktörü işletiyor, 44 reaktörün ise inşası sürüyor. Toplam 102 tesis ile ülkenin, 2030 yılına kadar dünyanın en büyük nükleer enerji işletmecisi haline gelmesi bekleniyor.
Toplam üretim kapasitesinin yaklaşık 113 gigawatt’a ulaşacağı öngörülüyor.
Ulusal Enerji İdaresi (NEA) verilerine göre, Çin’in 2024’teki nükleer enerji üretimi 450 milyar kilowatt-saat seviyesinde gerçekleşti. Bu üretimle 140 milyon ton kömür tasarrufu sağlanırken, 370 milyon ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi.
